Katedra i Zakład Genetyki Molekularnej Komórki

mgr Agnieszka Woźniak

p.o. Kierownika Katedry i Zakładu

ul. M. Curie Skłodowskiej 9
85-094 Bydgoszcz
budynek dydaktyczny patomorfologii

tel. 52 585-34-91
tel. 52 585-34-92
tel. 52 585-34-93
fax 52 585-34-89


Sekretariat:

mgr Marzena Zamiatowska
pok. 214
tel. 52 585-34-92

Katedra i Zakład Genetyki Molekularnej Komórki

Pracownicy:

  • mgr Agnieszka Woźniak - p.o. Kierownika, tel. 52 585-34-92
  • dr hab. n. med. Rafał Butowt - adiunkt, tel. 52 585-34-91
  • dr Ewa Wiśniewska-Chudy - adiunkt, tel. 52 585-34-93
  • mgr inż. Patrycja Jakubowska - starszy technik, tel. 52 585-34-93


Zespół Katedry i Zakładu Genetyki Molekularnej Komórki zajmuje się badaniem fizjologicznych funkcji białek z rodziny APP (prekursorowych białek amyloidowych) oraz ich fragmentów w układzie nerwowym. Zagadnienie to jest niezwykle ważne i interesujące nie tylko z teoretycznego ale również z medycznego punktu widzenia gdyż białka te mają prawdopodobnie istotne znaczenie w patogenezie choroby Alzheimera (AD). AD jest najpowszechniej występującą chorobą neurodegeneracyjną i demencją, która wciąż pozostaje całkowicie nieuleczalna. Prowadzone w naszej jednostce badania oparte są na hipotezie iż funkcje białek APP oraz ich proteolitycznych fragmentów mogą być zbliżone zarówno w zdrowym neuronie jak i w procesie neurodegeneracji. Jednak w procesie chorobotwórczym dochodzi do zachwiania równowagi pomiędzy odmiennymi funkcjami różnych fragmentów białek APP. Dlatego też tak ważne jest dokładne poznanie funkcji białek APP w nieuszkodzonych, prawidłowo funkcjonujących neuronach.

Główne kierunki badań:

  • poszukiwanie biologicznych funkcji białek z rodziny APP w układzie nerwowym ssaków
  • mechanizmy neuronalnego transportu białek z rodziny APP
  • poszukiwanie markerów w układzie węchowym w celu wczesnej diagnozy choroby Alzheimera

Projekty badawcze:     

  1. Projekt NCN, przyznany przez Narodowe Centrum Nauki: „Poszukiwanie fizjologicznych funkcji białek z rodziny APP oraz produktów ich proteolizy
    w układzie węchowym” realizowany w latach 2014-2017. 
  2. Projekt CM UMK w ramach podstawowej działalności statutowej: „Udział prekursorowego białka amyloidu (APP) w regulacji proliferacji neuronów węchowych.” realizowany w latach 2014-2016.

Prace magisterskie i licencjackie w latach 2014-2015:   

  1.  Immunolokalizacja białek z rodziny APP w neuronach węchowych myszy. (Piotr Piasecki)
  2.  Nowe terapie immunologiczne stosowane w leczeniu choroby Alzheimera. (Sara Wyrzykowska) - praca licencjacka
  3.  Charakterystyka fenotypu nowego mutanta komórkowego chomika chińskiego nadwrażliwego na związki sieciujące DNA. (Roksana Szczepaniak)
  4.  Ocena sprawności homologicznej rekombinacji w komórkach chomika chińskiego wrażliwego na czynniki wprowadzające wiązania krzyżowe do DNA. (Karol Jaroch)
  5.  Analiza genetyczna i molekularna nowych mutantów komórkowych chomika chińskiego uszkodzonych w szlaku niedokrwistości Fanconiego. (Katarzyna Przysło)

Skrypty dla studentów:

okladka genotoksykologia 200px

A. Woźniak, R. Butowt
"Zajęcia laboratoryjne z genotoksykologii – analiza uszkodzeń DNA"
Skrypt można kupić w Dziale Promocji i Informacji CM lub w sklepie on-line





Wykłady - Medyczna Środa:

  • R. Butowt „Choroba Alzheimera – tylko patologia czy klucz do funkcjonowania ludzkiego mózgu”.


Najważniejsze publikacje od roku 2005:

Prace oryginalne:

  1. R. Butowt „W poszukiwaniu terapii choroby Alzheimera: systematyczne działania czy loteria? (2016), Wiadomości Akademickie nr 62, strony 16-21.
  2. Crozet P, Margalha L, Butowt R, Fernandes N, Elias A, Orosa B, Tomanov K, Teige M, Bachmair A, Sadanandom A, Baena-González E. SUMOylation represses SnRK1 signaling in Arabidopsis. Plant J., (2015),  doi: 10.1111/tpj.13096.
  3. Burduk PK, Bodnar M, Sawicki P, Szylberg Ł, Wiśniewska E, Kaźmierczak W, Martyńska M, Marszałek A. Expression of metalloproteinases 2 and 9 and tissue inhibitors 1 and 2 as predictors of lymph node metastases in oropharyngeal squamous cell carcinoma. Head Neck., (2015),  418-22. doi: 10.1002/hed.23618.
  4. Dełeńko K, Niedojadło J, Labędzka A, Wiśniewska E, Bednarska-Kozakiewicz E. Dedifferentiation of Arabidopsis thaliana cells is accompanied by a strong decrease in RNA polymerase II transcription activity and poly(A+) RNA and 25S rRNA eradication from the cytoplasm. Protoplasma., (2015), DOI: 10.1007/s00709-014-0700-6.
  5. Login H, Butowt R, Bohm S. Activity-dependent and graded BACE1 expression in the olfactory epithelium is mediated by the retinoic acid metabolizing enzyme CYP26B1. Brain Struct Funct., (2014), 10.1007/s00429-014-0783-z.
  6. Dziaman T, Banaszkiewicz Z, Roszkowski K, Gackowski D, Wisniewska E, Rozalski R, Foksinski M, Siomek A, Speina E, Winczura A, Marszalek A, Tudek B, Olinski R. 8-Oxo-7,8-dihydroguanine and uric acid as efficient predictors of survival in colon cancer patients. Int J Cancer., 134 (2014), 376-83.
  7. Dziaman T, Ludwiczak H, Ciesla JM, Banaszkiewicz Z, Winczura A, Chmielarczyk M, Wisniewska E, Marszalek A, Tudek B, Olinski R.PARP-1 Expression is Increased in Colon Adenoma and Carcinoma and Correlates with OGG1. PLoS One., (2014), DOI: 10.1371/joumal.pone.0115558.
  8. Białkowska A,  Koczorowska AM,  Kluzek K. The role of centrosomes in cells and thei potential contribution to carcinogenesis. Postępy Hig Med Dosw., 68 (2014), 1050-1068.
  9. Koczorowska AM, Białkowska A, Kluzek K, Zdzienicka MZ. The role of the Fanconi anemia pathway in DNA repair and maintenance of genome stability. Postępy Hig Med Dosw., 68 (2014), 459-472.
  10. Kluzek K, Białkowska A, Koczorowska A, Zdzienicka MZ. Poly(ADP-ribose) polymerase (PARP) inhibitors in BRCA1/2 cancer therapy. Postępy Hig Med Dosw., 66 (2012), 372-84.
  11. Sultana R, McNeill DR, Abbotts R, Mohammed MZ, Zdzienicka MZ, Qutob H, Seedhouse C, Laughton CA, Fischer PM, Patel PM, Wilson DM 3rd, Madhusudan S. Synthetic lethal targeting of DNA double-strand break repair deficient cells by human apurinic/apyrimidinic endonuclease inhibitors. Int J Cancer.,131 (2012), 2433-44.
  12. Kondo N, Takahashi A, Mori E, Noda T, Zdzienicka MZ, Thompson LH, Helleday T, Suzuki M, Kinashi Y, Masunaga S, Ono K, Hasegawa M, Ohnishi T.Correction: FANCD1/BRCA2 Plays Predominan Role in the Repair of DNA Damage Induced by ACNU or TMZ. PLoS One., 6 (2011).
  13. Noda T, Takahashi A, Kondo N, Mori E, Okamoto N, Nakagawa Y, Ohnishi K, Zdzienicka MZ, Thompson LH, Helleday T, Asada H, Ohnishi T. Repair pathways independent of the Fanconi anemia nuclear core complex play a predominant role in mitigating formaldehyde-induced DNA damage. Biochem Biophys Res Commun., 404 (2011), 206-10.
  14. Smeenk G, de Groot AJ, Romeijn RJ, van Buul PP, Zdzienicka MZ, Mullenders LH, Pastink A, Godthelp BC. Rad51C is essential for embryonic development and haploinsufficiency causes increased DNA damage sensitivity and genomic instability. Mutat Res., 689 (2010), 50-8.
  15. Van der Lelij P, Chrzanowska KH, Godthelp BC, Rooimans MA, Oostra AB, Stumm M, Zdzienicka MZ, Joenje H, de Winter JP. Warsaw breakage syndrome, a cohesinopathy associated with mutations in the XPD helicase family member DDX11/ChlR1. Am J Hum Genet., 86 (2010), 262-6.
  16. Wiegant WW, Meyers M, Verkaik NS, van der Burg M, Darroudi F, Romeijn R, Bernatowska E, Wolska-Kusnierz B, Mikoluc B, Jaspers NG, Vreeken C, Ijspeert H, Esveldt-van Lange RE, Friedl AA, de Villartay JP, Mullenders LH, van Dongen JJ, van Gent DC, Pastink A, Zdzienicka MZ. A novel radiosensitive SCID patient with a pronounced G(2)/M sensitivity. DNA Repair., 9 (2010), 365-73.
  17. Van der Burg M, Ijspeert H, Verkaik NS, Turul T, Wiegant WW, Morotomi-Yano K, Mari PO, Tezcan I, Chen DJ, Zdzienicka MZ, van Dongen JJ, Gent DC. A DNA-PKcs mutation in a radiosensitive T-B- SCID patient inhibits Artemis activation and nonhomologous end-joining.J Clin Invest., 119 (2009), 91-8.
  18. Roos WP, Nikolova T, Quiros S, Naumann SC, Kiedron O, Zdzienicka MZ, Kaina B. Brca2/Xrcc2 dependent HR, but not NHEJ, is required for protection against O(6)-methylguanine triggered apoptosis, DSBs and chromosomal aberrations by a process leading to SCEs.DNA Repair., 8 (2009), 72-86.
  19. Li PC, Lam E, Roos WP, Zdzienicka MZ, Kaina B, Efferth T. Artesunate derived from traditional Chinese medicine induces DNA damage and repair. Cancer Res., 68 (2008), 4347-51.
  20. Darroudi F, Wiegant W, Meijers M, Friedl AA, van der Burg M, Fomina J, van Dongen JJ, van Gent DC, Zdzienicka MZ.Role of Artemis in DSB repair and guarding chromosomal stability following exposure to ionizing radiation at different stages of cell cycle. Mutat Res., 615 (2007), 111-24.
  21. McCabe N, Turner NC, Lord CJ, Kluzek K, Bialkowska A, Swift S, Giavara S, O'Connor MJ, Tutt AN, Zdzienicka MZ, Smith GC, Ashworth A. Deficiency in the repair of DNA damage by homologous recombination and sensitivity to poly(ADP-ribose) polymerase inhibition. Cancer Res., 66 (2006), 8109-8115.
  22. Godthelp BC, van Buul PP, Jaspers NG, Elghalbzouri-Maghrani E, van Duijn-Goedhart A, Arwert F, Joenje H, Zdzienicka MZ.Cellular characterization of cells from the Fanconi anemia complementation group, FA-D1/BRCA2. Mutat Res., 601 (2006), 191-201.
  23. Saeki H, Siaud N, Christ N, Wiegant WW, van Buul PP, Han M, Zdzienicka MZ, Stark JM, Jasin M. Suppression of the DNA repair defects of BRCA2-deficient cells with heterologous protein fusions. Proc Natl Acad Sci U S A., 103 (2006), 8768-73.
  24. Godthelp BC, Wiegant WW, Waisfisz Q, Medhurst AL, Arwert F, Joenje H, Zdzienicka MZ.Inducibility of nuclear Rad51 foci after DNA damage distinguishes all Fanconi anemia complementation groups from D1/BRCA2. Mutat Res., 594 (2006), 39-48.
  25. Wiegant WW, Overmeer RM, Godthelp BC, van Buul PP, Zdzienicka MZ. Chinese hamster cell mutant, V-C8, a model for analysis of Brca2 function. Mutat Res., 600 (2006), 79-88.
  26. Zdzienicka MZ. Isolation of mutagen-sensitive Chinese hamster cell lines by replica plating. Methods Mol Biol., 314 (2006), 1-7.
  27. Jaspers NG, Zdzienicka MZ.Inhibition of DNA synthesis by ionizing radiation: a marker for an S-phase checkpoint. Methods Mol Biol., 314 (2006), 51-9.
  28. Van der Burg M, van Veelen LR, Verkaik NS, Wiegant WW, Hartwig NG, Barendregt BH, Brugmans L, Raams A, Jaspers NG, Zdzienicka MZ, van Dongen JJ, van Gent DC. A new type of radiosensitive T-B-NK + severe combined immunodeficiency caused by a LIG4 mutation. J Clin Invest., 116 (2006), 137-45.
  29. Van der Heijden MS, Brody JR, Elghalbzouri-Maghrani E, Zdzienicka MZ, Kern SE. Does tumorigenesis select for or against mutations of the DNA repair-associated genes BRCA2 and MRE11?: considerations from somatic mutations in microsatellite unstable (MSI) gastrointestinal cancers.BMC Genet., 7 (2006), 3-10.
  30. Ohashi A, Zdzienicka MZ, Chen J, Couch FJ. Fanconi anemia complementation group D2 (FANCD2) functions independently of BRCA2- and RAD51- associated homologous recombination in response to DNA damage. J Biol Chem., 15 (2005), 14877-83.
  31. Van Veelen LR, Essers J, van de Rakt MW, Odijk H, Pastink A, Zdzienicka MZ, Paulusma CC, Kanaar R.Ionizing radiation-induced foci formation of mammalian Rad51 and Rad54 depends on the Rad51 paralogs, but not on Rad52. Mutat Res., 574 (2005), 34-49.
  32. Levitus M, Waisfisz Q, Godthelp BC, de Vries Y, Hussain S, Wiegant WW, Elghalbzouri-Maghrani E, Steltenpool J, Rooimans MA, Pals G, Arwert F, Mathew CG, Zdzienicka MZ, Hiom K, De Winter JP, Joenje H. The DNA helicase BRIP1 is defective in Fanconi anemia complementation group J. Nat Genet., 37 (2005), 934-5. 


Konferencje naukowe:

  1. Siemińska, E., K. Wadowska, R. Butowt.
    Nowe modele zwierząt transgenicznych w chorobie Alzheimera. Biofuzje 2015, Warszawa,
    22-24 maja 2015.
  2. Butowt, R., H. Login, K. Wadowska, S. Bohm.
    Activity-dependent and graded  BACE1 expression in the olfactory epithelium is mediated by retinoids. ADPD, Nicea, Francja, 17-22 marca 2015.
  3. Kluzek, K., S. Leppert, K. Przysło, A. M. Koczorowska, A. Białkowska, A Woźniak, B. C. Godthelp, M. Z. Zdzienicka.
    A new cellular model for investigating a role of Fanconi anaemia pathway in response to crosslinking agents and maintenance of genomic stability. THE 4th EMBO Meeting in Nicea, 22-25 września 2012.
  4. Koczorowska, A. M., K. Kluzek, A. Białkowska, A. Woźniak, B. C.  Godthelp, G. C. M. Smith, A. R. Schwab, W. Niedźwiedź, M. Z. Zdzienicka.
    A new complementation group defective in homologous recombination among Chinese hamster cell mutants sensitive to crosslinking agents. THE 4th EMBO Meeting in Nicea, 22-25 września 2012.
  5. Sultana, R., R. Abbotts, M. Z. Mohammed, H.Qutob, Ch. Perry, M. Z. Zdzienicka, P. M. Patel, Ch. A. Laughton, L. V. Dekker, P. M. Fischer, C. Seedhouse, D. M. Wilson III, S. Madhusudan.
    Synthetic lethal targeting of DNA double strand break repair deficient cells by human apurinic/apyrimidinic endonucleaase (APE1) inhibitors.
    7th NCRI Cancer Conference, Liverpool, UK, November 6-9, 2011.
  6. Białkowska, A., K. Głowińska, K. Kluzek, A. Szałkucka, Ł. Stawski, K. Pławski, E. Kowalska, R. Makarewicz, M. Z. Zdzienicka.
    Centrosomes abberations as a speciffic marker of the celluar phenotype of BRCA1/2 breast cancer patients. XLIV Zjazd Polskiego Towarzystwa Biochemicznego, Łódź, Polska, 16-19 września 2009.
  7. Kluzek, K., M. Szczepański, A. Białkowska, G. C. M. Smith, M. Z. Zdzienicka.
    Homologous recombination defective cancer cells as the potential target for therapy with PARP-1 inhibitors. XLIV Zjazd Polskiego Towarzystwa Biochemicznego, Łódź, Polska, 16-19 września 2009.
  8. Białkowska, A., K. Kluzek, W. W. Wiegant, I. Kujacińska, Ł. Rękas, M. Z. Zdzienicka.
    Współzależność genotypu i fenotypu mutantów komórkowych ERCC2/XPD chomika chińskiego nadwrażliwych na promieniowanie UV. II Polski Kongres Genetyczny, Warszawa, Polska, 18-20 września 2007.