Kobiety, które podbiły medycynę

Kobiety, które podbiły medycynę

Z okazji Światowego Dnia Kobiet przypominamy sylwetki pań, które pokonując społeczne i kulturowe bariery, wniosły niepodważalny wkład w rozwój medycyny. Mimo wielu ograniczeń i niejednokrotnie braku formalnego dostępu do edukacji, przełamały stereotypy prowadząc pionierskie badania i dokonując przełomowych odkryć.

Przedstawimy sylwetki kobiet naukowców, które na stałe zakodowały się w świadomości społecznej wnosząc trwałe zmiany w świecie nauki.

Virginia Apgar
Virginia Apgar (1909-1974) 

Amerykańska położnik i anestezjolog; twórca skali Apgar wykorzystywanej do szybkiej oceny stanu zdrowia noworodków.

 



Francoise Barre Sinoussi
Françoise Barré-Sinoussi (ur. 1947) 

Francuska wirusolog; otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (2008) za odkrycie wirusa zespołu nabytego braku odporności, zwanego wirusem HIV.

 



Elizabeth Blackwell
Elizabeth Blackwell (1821-1910) 

Pierwsza kobieta, która ukończyła szkołę medyczną i otrzymała dyplom lekarza w Stanach Zjednoczonych (w 1849 roku), feministka, walcząca o prawa kobiet i zniesienie niewolnictwa.

 

 

May Britt Moser
May Britt-Moser (ur. 1963) 

Norweska neurofizjolog i neurolog, która otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (2014) za udział w odkryciu „komórek, które tworzą system pozycjonowania w mózgu", co pomogło naukowcom zrozumieć deficytów przestrzennych związanych z chorobą Alzheimera.

 

Rita Colwell
Rita Colwell (ur. 1934) 

Amerykańska mikrobiolog; studiowała rozprzestrzenianie globalnych chorób zakaźnych, szczególnie cholery, za pośrednictwem źródeł wody; przyczyniła się do opracowania metod zapobiegania rozprzestrzenianiu się cholery.

 


Gerty Cori
Gerty Cori (1896-1957) 

Czesko-amerykańska biochemik; pierwsza kobieta, która otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (1947) za odkrycie mechanizmu konwersji katalitycznej glikogenu, co jest bardzo istotne w rozwoju metod leczenia cukrzycy.

 

 

Dorothy Crowfoot Hodgkin
Dorothy Crowfoot-Hodgkin (1910-1994) 

Brytyjska biochemik; otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii (1964) za wyznaczenie struktury penicyliny i witaminy B12.

 

Gertrude B. Elion
Gertrude B. Elion (1918-1999) 

Brytyjska biofizyk i specjalistka w dziedzinie krystalografii promieniami X, współodkrywczyni podwójnej helisy DNA i pionierka wykorzystania dyfrakcji rentgenowskiej.

 

Beatrice H. Hahn
Beatrice H. Hahn (ur. 1955) 

Amerykańska wirusolog; odkryła pochodzenie ludzkiego wirusa upośledzenia odporności typu 1 i 2 (HIV-1 i HIV-2) oraz pasożyta malarii Plasmodium falciparum.

 

Irene Joliot Curie
Irène Joliot-Curie (1897-1956) 

Francuska chemik jądrowa; Córka naukowców Marii Skłodowskiej-Curie i Pierre Curie; otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii (1935) za syntezę nowych, sztucznych pierwiastków promieniotwórczych.

 

Rita Levi Montalcini
Rita Levi-Montalcini (1909-2012) 

Włoska neurolog i embriolog; otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (1986); odkryła tzw. czynnik wzrostu nerwu (NGF), pobudzający wzrost komórek nerwowych, które to badania wpływają min. na poszukiwane sposobów leczenia Choroby Alzheimera, bezpłodności i raka.

 


Barbara McClintock
Barbara McClintock (1902-1992) 

Amerykańska cytogenetyk; otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (1983) za „odkrycie ruchomych elementów genetycznych"; odkryła mechanizm przeniesienia genetycznego.

 

Florence Nightingale
Florence Nightingale (1820-1910) 

Angielska pielęgniarka i reformator społeczny; uznawana za twórcę nowoczesnego pielęgniarstwa; reformatorka procedur szpitalnych procedur sanitarnych; założyła pierwszą, świecką szkołę pielęgniarską w świecie.

 

Christiane Nusslein Volhard
Christiane Nüsslein-Volhard (ur. 1942) 

Niemiecka biolog, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (1995) za odkrycie mechanizmu rozwoju organizmów wielokomórkowych z pojedynczych komórek w trakcie embriogenezy.

 

Janet Rowley

Janet Rowley (1925-2013) 

Amerykańska genetyk; „Matka współczesnej genetyki raka"; odkryła, że translokacja chromosomów była przyczyną białaczki i innych rodzajów nowotworów.

 



Maria Siemionow
Maria Siemionow (ur. 1950) 

Polska chirurg i transplantolog; wykonała pierwszy na świecie niemal całkowity przeszczep twarzy (80 proc.); ona wniosła znaczący wkład w rozwój mikrochirurgii i medycyny transplantacyjnej.

 

Maria Skodowska Curie
Maria Skłodowska-Curie (1867-1934) 

Polska fizyk i chemik, jedyna kobieta, która dwukrotnie zdobyła Nagrodę Nobla (w dziedzinie fizyki - 1903, w dziedzinie chemii - 1911); odkryła rad i polon.

 

Youyou Tu
Youyou Tu (ur. 1930) 

Chińska naukowiec, specjalistka w zakresie chemii farmaceutycznej; laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (2015); jej najbardziej znanymi osiągnięciami są artemizyna i dihydroartemizyna, dwa leki przeciwko malarii.

 



Rosalyn Yalow
Rosalyn Yalow (1921-2011) 

Amerykańska fizyk; otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (1977) za rozwinięcie techniki radioimmunologicznej (RIA) służącej do pomiaru substancji biologicznie czynnych (insulina, hormony, witaminy, enzymy, wirusów, itp.).

 

Fot. Nobelprize.org, Wikimedia Commons