Kobiety, które podbiły medycynę

Kobiety, które podbiły medycynę

Z okazji Światowego Dnia Kobiet przypominamy sylwetki pań, które pokonując społeczne i kulturowe bariery, wniosły niepodważalny wkład w rozwój medycyny. Mimo wielu ograniczeń i niejednokrotnie braku formalnego dostępu do edukacji, przełamały stereotypy prowadząc pionierskie badania i dokonując przełomowych odkryć.

Przedstawimy sylwetki kobiet naukowców, które na stałe zakodowały się w świadomości społecznej wnosząc trwałe zmiany w świecie nauki.

Virginia Apgar (1909-1974) flower70

Amerykańska położnik i anestezjolog; twórca skali Apgar wykorzystywanej do szybkiej oceny stanu zdrowia noworodków.

Françoise Barré-Sinoussi (ur. 1947) flower70

Francuska wirusolog; otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (2008) za odkrycie wirusa zespołu nabytego braku odporności, zwanego wirusem HIV.

Elizabeth Blackwell (1821-1910) flower70

Pierwsza kobieta, która ukończyła szkołę medyczną i otrzymała dyplom lekarza w Stanach Zjednoczonych (w 1849 roku), feministka, walcząca o prawa kobiet i zniesienie niewolnictwa.

May Britt-Moser (ur. 1963) flower70

Norweska neurofizjolog i neurolog, która otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (2014) za udział w odkryciu „komórek, które tworzą system pozycjonowania w mózgu", co pomogło naukowcom zrozumieć deficytów przestrzennych związanych z chorobą Alzheimera.

Rita Colwell (ur. 1934) flower70

Amerykańska mikrobiolog; studiowała rozprzestrzenianie globalnych chorób zakaźnych, szczególnie cholery, za pośrednictwem źródeł wody; przyczyniła się do opracowania metod zapobiegania rozprzestrzenianiu się cholery.

Gerty Cori (1896-1957) flower70

Czesko-amerykańska biochemik; pierwsza kobieta, która otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (1947) za odkrycie mechanizmu konwersji katalitycznej glikogenu, co jest bardzo istotne w rozwoju metod leczenia cukrzycy.

Dorothy Crowfoot-Hodgkin (1910-1994) flower70

Brytyjska biochemik; otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii (1964) za wyznaczenie struktury penicyliny i witaminy B12.

Gertrude B. Elion (1918-1999) flower70

Brytyjska biofizyk i specjalistka w dziedzinie krystalografii promieniami X, współodkrywczyni podwójnej helisy DNA i pionierka wykorzystania dyfrakcji rentgenowskiej.

Beatrice H. Hahn (ur. 1955) flower70

Amerykańska wirusolog; odkryła pochodzenie ludzkiego wirusa upośledzenia odporności typu 1 i 2 (HIV-1 i HIV-2) oraz pasożyta malarii Plasmodium falciparum.

Irène Joliot-Curie (1897-1956) flower70

Francuska chemik jądrowa; Córka naukowców Marii Skłodowskiej-Curie i Pierre Curie; otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii (1935) za syntezę nowych, sztucznych pierwiastków promieniotwórczych.

Rita Levi-Montalcini (1909-2012) flower70

Włoska neurolog i embriolog; otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (1986); odkryła tzw. czynnik wzrostu nerwu (NGF), pobudzający wzrost komórek nerwowych, które to badania wpływają min. na poszukiwane sposobów leczenia Choroby Alzheimera, bezpłodności i raka.

Barbara McClintock (1902-1992) flower70

Amerykańska cytogenetyk; otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (1983) za „odkrycie ruchomych elementów genetycznych"; odkryła mechanizm przeniesienia genetycznego.

Florence Nightingale (1820-1910) flower70

Angielska pielęgniarka i reformator społeczny; uznawana za twórcę nowoczesnego pielęgniarstwa; reformatorka procedur szpitalnych procedur sanitarnych; założyła pierwszą, świecką szkołę pielęgniarską w świecie.

Christiane Nüsslein-Volhard (ur. 1942) flower70

Niemiecka biolog, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (1995) za odkrycie mechanizmu rozwoju organizmów wielokomórkowych z pojedynczych komórek w trakcie embriogenezy.

Janet Rowley (1925-2013) flower70

Amerykańska genetyk; „Matka współczesnej genetyki raka"; odkryła, że translokacja chromosomów była przyczyną białaczki i innych rodzajów nowotworów.

Maria Siemionow (ur. 1950) flower70

Polska chirurg i transplantolog; wykonała pierwszy na świecie niemal całkowity przeszczep twarzy (80 proc.); ona wniosła znaczący wkład w rozwój mikrochirurgii i medycyny transplantacyjnej.

Maria Skłodowska-Curie (1867-1934) flower70

Polska fizyk i chemik, jedyna kobieta, która dwukrotnie zdobyła Nagrodę Nobla (w dziedzinie fizyki - 1903, w dziedzinie chemii - 1911); odkryła rad i polon.

Youyou Tu (ur. 1930) flower70

Chińska naukowiec, specjalistka w zakresie chemii farmaceutycznej; laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (2015); jej najbardziej znanymi osiągnięciami są artemizyna i dihydroartemizyna, dwa leki przeciwko malarii.

Rosalyn Yalow (1921-2011) flower70

Amerykańska fizyk; otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny (1977) za rozwinięcie techniki radioimmunologicznej (RIA) służącej do pomiaru substancji biologicznie czynnych (insulina, hormony, witaminy, enzymy, wirusów, itp.).

 

 

Barbara McClintock
Beatrice H. Hahn
Christiane Nusslein Volhard
Dorothy Crowfoot Hodgkin
Elizabeth Blackwell
Florence Nightingale

Francoise Barre Sinoussi
Gertrude B. Elion
Gerty Cori
Irene Joliot Curie
Maria Siemionow
Maria Skodowska Curie
May Britt Moser
Rita Colwell
Rita Levi Montalcini
Rosalyn Yalow
Virginia Apgar
Youyou Tu

Fot. Nobelprize.org, Wikimedia Commons