Katedra Immunologii
Katedra Immunologii

prof. dr hab. n. med.
Jacek Michałkiewicz

Kierownik Katedry

ul. M. Curie Skłodowskiej 9
85-094 Bydgoszcz
budynek dydaktyczny Patomorfologii
II piętro, pok. 319, 356-363, 346, 345,344


Sekretariat:

mgr Justyna Chyżewska, pok. 346
tel. 52 585-34-73

Katedra Immunologii

Wykaz jednostek podległych:

·         ZAKŁAD  IMMUNOLOGII

·         PRACOWNIA  IMMUNOLOGII  KLINICZNEJ  I EKSPERYMENTALNEJ 

Została powołana w marcu 2011 roku; a po niespełna roku została zarejestrowana pod nr 3190 na liście ewidencji laboratoriów prowadzonej przez Krajową Radę Diagnostów Laboratoryjnych. Wszyscy pracownicy PIKiE są diagnostami laboratoryjnymi ze specjalizacją: Laboratoryjna Immunologia Medyczna.

Wykaz pracowników:

  • Kierownik: prof. dr hab. n. med. Jacek Michałkiewicz, tel. 52 585-34-73
  • mgr Justyna Chyżewska – specjalista, tel: 52 585 34 73

-  w Zakładzie Immunologii:

  • dr n. med. Małgorzata Wiese - adiunkt, tel. 52 585-38-44
  • dr n. med. Małgorzata Wyszomirska-Gołda - starszy wykładowca, tel. 52 585-38-44
  • mgr Milena Januszewska - st. specjalista nauk.-techn., tel. 52 585-35-69
  • mgr Maciej Kłosowski - starszy technik, tel. 52 585-35-69

- w Pracowni Immunologii Klinicznej i Eksperymentalnej

  • p.o. Kierownika: dr n. med. Lidia Gackowska - adiunkt, tel. 52 585-35-78
  • dr n. med. Anna Helmin-Basa - adiunkt, tel. 52 585-35-69
  • dr n. med. Izabela Kubiszewska - asystent, tel. 52 585-35-78

 
Tematyka badawcza:

W Katedrze Immunologii prowadzone są badania odpowiedzi odpornościowej typu komórkowego. Wiodącą tematyką badawczą jest próba określenia immunomodulacyjnego wypływu (aktywacji i supresji) komórek układu odpornościowego krwi obwodowej na patomechanizm wielu jednostek chorobowych (choroby układowo-naczyniowe, choroby nowotworowe, zakażenia bakteryjne, wpływ leków), zarówno w badaniach modelowych in vitro, jak i in vivo. Głównie badania koncentrują się na:

  • ocenie fenotypów komórek metodą cytometrii przepływowej (subpopulacje limfocytów T, B, komórek NK, monocytów, komórek dendrytycznych, komórek regulatorowych);
  • ocenie stanu pobudzenia/supresji komórek metodą cytometrii przepływowej (analiza receptorów zewnątrzkomórkowych mówiących o aktywacji i supresji komórek, analiza cytokin wewnątrzkomórkowych, ocena receptorów adrenergicznych i cholinergicznych, receptorów odpowiedzi naturalnej TLR, ocena receptorów metabolizmu lipidów) i metodą immunoenzymatyczną ELISA (ocena stężeń cytokiny i innych białek pro- i przeciw-zapalnych w supernatantach hodowlanych i innym materiale biologicznym);
  • ocenie proliferacji komórek stymulowanych antygenami, miogenami i superantygenami metodą cytometrii przepływowej z wykorzystaniem barwników fluorescencyjnych takich jak CFSE po uprzedniej hodowli komórkowej;
  • ocenie śmierci komórek (ocena komórek żywych, wczesno- i późno-apoptotycznych, komórek nekrotycznych przy użyciu Aneksyny-V i Jodku Propidyny (PI) lub 7-AAD;
    ocena odsetka komórek dUTP dodatnich (metoda TUNEL) i potencjału mitotycznego JC-1;
  • ocenie aktywności komórek żernych (ocena wybuchu tlenowego i fagocytozy metodą cytometrii przepływowej);
  • ocenie faz cyklu komórkowego i białek cytoszkieletu (aktyna, kofilina, cykliny);
  • badaniu czynników rozpuszczalnych w osoczu, surowicy czy płynach hodowlanych metodą cytometrii przepływowej CBA.


W badaniach stosujemy metody: izolacji komórek w gradiencie gęstości, separacji magnetycznej komórek w oparciu o receptory specyficzne, trzy- i ośmio-kolorowej cytometrii przepływowej, hodowli komórkowej, immunoenzymatyczne ELISA, radioimmunologiczne 
i spektrometryczne.


Kierunek i profil działania jednostki:

  • Regulacja układu odporności naturalnej i adaptacyjnej przez układ renina-angiotensyna i neurohormony u dzieci z zakażeniem Helicobacter pylori.
  • Ocena immunomodulacyjnego oddziaływania wybranych szczepów bakterii z rodzaju Lactobacillus na zakażenie Helicobacter pylori u dzieci i młodzieży.
  • Regulacja neurohormonalna układu odporności naturalnej i adaptacyjnej u dzieci z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym.
  • Ocena odpowiedzi systemowej pro- i przeciw-zapalnej u chorych z niewydolnością serca.
  • Produkty szlaków demetylacji i deaminacji DNA jako nowe biomarkery rozwoju i predyktory efektów leczenia ostrych białaczek.



Wyposażenie aparaturowe Katedry:

Katedra Immunologii oraz PIKiE jest w posiadaniu dwóch cytometrów przepływowych firmy Becton Dickinson Bioscences tj. FACScan i FACS Canto II z podajnikiem płytek HTS, dwóch komór laminarnych, inkubatora CO2 , cieplarki laboratoryjnej, łaźni wodnej, zbieracza komórek, czytnika spektrofotometrycznego, wirówek dostosowanych do metod wykorzystywanych w Katedrze (probówki i płytki).


Publikacje:

·         w czasopismach:

 M. A. Szczepański, A. Grzanka, A. Litwiniec, L. Gackowska, I. Kubiszewska and D. Grzanka; Cytoskeletal changes during cellular response of the A549 lung cancer cells to continuous cisplatin treatment; Cell Biology International 2010, Jan 25;34(2):197-211;

M. Litwin , J. Michałkiewicz, A. Niemirska, L. Gackowska, I. Kubiszewska, A. Wierzbicka, ZT. Wawer, R. Janas; Inflammatory activation in children with primary hypertension. Pediatric Nephrology 2010 Sep;25(9):1711-8. Epub 2010 May 21.

A. Stępień, A. Grzanka, D. Grzanka, M.A. Szczepański, A. Helmin-Basa, L. Gackowska. Taxol-induced polyploidy and cell death in CHO AA8 cells. Acta Histochem. 2010 : Vol. 112, s. 62-71.

A. Eljaszewicz, L. Gackowska, I. Kubiszewska, M. Jankowski, M. Urbańska, M. Wiese, A. Helmin-Basa, J. Michałkiewicz, W. Zegarski; Aktywność makrofagów w rozwoju choroby nowotworowej;  Współczesna Onkologia; (2010) vol. 14; 1(1-6);

D. Grzanka, A. Marszałek, M. Gagat, M. Izdebska, L. Gackowska, A.  Grzanka. Doxorubicin-induced F-actin reorganization in cofilin-1 (nonmuscle) down-regulated CHO AA8 cells. Folia Histochem. Cytobiol. 2010 : Vol. 48, nr 3, s. 377-386.

A. Litwiniec, A. Grzanka, A. Helmin-Basa, L. Gackowska, D. Grzanka. Features of senescence and cell death induced by doxorubicin in A549 cells : organization and level of selected cytoskeletal proteins. J. Cancer Res. Clin. Oncol. Szczegóły: 2010 : Vol. 136, s. 717-736.

D. Grzanka, A. Grzanka, M. Izdebska, L. Gackowska, A. Stępień, A. Marszałek. Actin reorganization in CHO AA8 cells undergoing mitotic catastrophe and apoptosis induced by doxorubicin. Oncol. Rep. Szczegóły: 2010 : Vol. 23, nr 3, s. 655-663.

D. Grzanka, A. Marszałek, M. Izdebska, L. Gackowska, M.A. Szczepański, A. Grzanka. Actin cytoskeleton reorganization correlates with cofilin nuclear expression and ultrastructural changes in CHO AA8 cell line after apoptosis and mitotic catastrophe induction by doxorubicin. Ultrastruct. Pathol. Szczegóły: 2011 : Vol. 35, nr 3, s. 130-138.

A. Helmin-Basa, J. Michalkiewicz, L. Gackowska, I. Kubiszewska, A. Eljaszewicz, G. Mierzwa, G. Bala, M. Czerwionka-Szaflarska, A. Prokurat, A. Marszalek; Pediatric Helicobacter Pylori Infection and Circulating T-Lymphocyte Activation and Differentiation; Helicobacter, 2011 Feb; 16(1): 27-35;

A. Helmin-Basa, M. Czerwionka-Szaflarska, G. Bala, A. Szaflarska-Popławska, G. Mierzwa, L. Gackowska, I. Kubiszewska, A. Eljaszewicz, A. Marszalek; J. Michalkiewicz; Expression of adhesion and activation molecules on circulating monocytes in children with Helicobacter pylori infection; Helicobacter. 2012 Jun;17(3):181-186.

R. Motkowski, J. Michalkiewicz, B. Mikoluc, D. Smolka-Afifi, B. Pietrucha, I. Kubiszewska, J. Piotrowska-Jastrzebska, E. Bernatowska; Peripheral blood T lymphocyte subsets in children with congenital asplenia; Human Immunology 73(2012) 1091-1097;

A. Żuryń, A. Litwiniec, L. Gackowska, A. Pawlik, A. A.  Grzanka, A. Grzanka.; Expression of cyclin A, B1 and D1 after induction of cell cycle arrest in the Jurkat cell line exposed to doxorubicin.Czasopismo: Cell Biol. Int. Szczegóły: 2012 : Vol. 36, nr 12, s. 1129-1135.

A. Żuryń, M. Gagat, A. A. Grzanka, L. Gackowska, A. Grzanka. Expression of cyclin B1 after induction of senescence and cell death in non-small cell lung carcinoma A549 cells.Czasopismo: Folia Histochem. Cytobiol. Szczegóły: 2012 : Vol. 50, nr 1, s. 58-67.

A. Pawlik, M.A. Szczepański, A. Klimaszewska, L. Gackowska, A. Żuryń, A. Grzanka. Phenethyl isothiocyanate-induced cytoskeletal changes and cell death in lung cancer cells. Food Chem. Toxicol. Szczegóły: 2012 : Vol. 50, s. 3577-3594.

M. Izdebska, D. Grzanka, M. Gagat, L. Gackowska, A. Grzanka. The effect of G-CSF on F-actin reorganization in HL-60 and K562 cell lines. Oncol. Rep. Szczegóły: 2012 : Vol. 28, s. 2138-2148.

M. Wiese, A. Eljaszewicz, M. Andryszczyk, S. Gronek, L. Gackowska, I. Kubiszewska, W. Kaszewski, A. Helmin-Basa, M. Januszewska, I. Motyl, J. Wieczynska, J. Michalkiewicz Immunomodulatory effects of Lactobacillous plantarum and Helicobacter pylori CagA on the expression of selected superficial molecules on monocyte and lymphocyte and the synthesis of cytokines in whole blood culture. J Physiol Pharmacol. 2012 Jun;63(3):217-24.

A. Eljaszewicz, M. Jankowski, L. Gackowska, A. Helmin-Basa, M. Wiese, I. Kubiszewska, W. Kaszewski, J. Michałkiewicz, W. Zegarski; Gastric cancer increase the percentage of intermediate (CD14++CD16+) and nonclassical (CD14+CD16+) monocytes. - Central Eur. J. Immunol. 2012 Vol. 37 nr 4 s. 355-361.

P. Kopiński, A. Dyczek, J. Chrostkowska-Wynimko, A. Marszałek, B. Balicka-Ślusarczyk, I. Kubiszewska, K. Szabłowska, E. Półgęsek, A. Szpechciński. Częstsza apoptoza limfocytów pęcherzykowych (alveolar lymphocytes, AL) u palaczy papierosów zależy od ekspresji BCL-2 i swoistej odpowiedzi na czynnik martwicy nowotworów a (tumor necrosis factor α, TNFα). Analiza materiału z płukania oskrzelowo-pęcherzykowego(bronchoalveolar lavage, BAL) chorych z wybranymi chorobami śródmiąższowymi płuc i osób zdrowych. Przegl. Lek. 2012 T. 69 nr 10 s. 731-736.

M. Wiese, A. Eljaszewicz, M. Andryszczyk, S. Gronek, L. Gackowska, I. Kubiszewska, W. Kaszewski, A. Helmin-Basa, M. Januszewska, I. Motyl, J. Wieczyńska, J. Michałkiewicz. Immunomodulatory effects of Lactobacillus plantarum and Helicobacter pylori CagA+ on the expression of selected superficial molecules on monocyte and lymphocyte and the synthesis of cytokines in whole blood culture. - J. Physiol. Pharmacol. 2012 Vol. 63 nr 3 s. 217-224.

A. Eljaszewicz, M. Wiese, A. Helmin-Basa, M. Jankowski, L. Gackowska, I. Kubiszewska, W. Kaszewski, J. Michałkiewicz, W. Zegarski. Collaborating with the enemy: function of macrophages in the development of neoplastic disease. Mediators of Inflammation 2013 Vol. 2013 s. 1-11.

A. Pawlik, J. M. Nowak, D. Grzanka, L. Gackowska, J. Michałkiewicz, A. Grzanka. Hyperthermia induces cytoskeletal alterations and mitotic catastrophe in p53-deficient H1299 lung cancer cells. Acta Histochem. Szczegóły: 2013 : Vol. 115, s. 8-15.

L. Nowak-Łoś, G. Odrowąż-Sypniewska, J. Michałkiewicz, I. Kubiszewska, J. Zegarska, M. Zalewska-Zacharek; Evaluation of serum heat shock protein 70 concentration in women with recurent miscarriages. Folia Med. Copernicana 2013 Vol. 1 nr 2 s. 58-61.

A. Litwiniec, L. Gackowska, A. Helmin-Basa, A. Żuryń, A. Grzanka. Low-dose etoposide-treatment induces endoreplication and cell death accompanied by cytoskeletal alterations in A549 cells : does the response involve senescence? The possible role of vimentin. Cancer Cell Int. Szczegóły: 2013: Vol. 13, nr 9, s. 1-22.

M. Litwin, J. Michałkiewicz, L. Gackowska.  Primary hypertension in children and adolescents is an immuno-metabolic disease with hemodynamic consequences. Curr. Hypertens. Rep. Szczegóły: 2013: Vol. 15, s. 331-339.

A. Żuryń, A. Litwiniec, M. Gagat, J. Drzewucka, L. Gackowska, A. Grzanka. The influence of arsenic trioxide on the cell cycle, apoptosis and expression of cyclin D1 in the Jurkat cell line; Acta Histochem. 2014 : Vol. 116, nr 8, s. 1350-1358.

A. Żuryń, A. Litwiniec, A. Klimaszewska-Wiśniewska, J. M. Nowak, L. Gackowska, B.J. Myśliwiec, A. Pawlik, A. Grzanka. Expression of cyclin D1 after treatment with doxorubicin in the HL-60 cell line. Cell Biol. Int. Szczegóły: 2014 : Vol. 38, s. 857-867.

I. Kubiszewska, M. Januszewska, J. Rybka, L. Gackowska; Lactic acid bacteria and health: are probiotics safe for human? Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej (online), 2014; 68:1325-1334

S. Kołtan, R. Dębski, A. Kołtan, E. Grześk, B. Tejza, A. Eljaszewicz, L. Gackowska, M. Kubicka, B. Kołodziej, B. Kuryło-Rafińska, I. Kubiszewska, M. Wiese, M. Januszewska, J. Michałkiewicz, M. Wysocki, J. Styczyński, G. Grześk. Phenotype of NK cells determined on the basis of selected immunological parameters in children treated due to acute lymphoblastic leukemia. Medicine 2015: Vol. 94, nr 52, s. e2369, 1-12.

A. Bajek, N. Gurtowska, L. Gackowska, I. Kubiszewska, M.  Bodnar, A. Marszałek, R. Januszewski, J. Michałkiewicz, T. Drewa. Does the liposuction method influence the phenotypic characteristic of human adipose-derived stem cells? Biosci. Rep. 2015 : Vol. 35, nr 3, s. e00212, 1-9.

R. Paprocka, M. Wiese, A. Eljaszewicz, A. Helmin-Basa, A. Gzella, B. Modzelewska-Banachiewicz, J. Michalkiewicz; Synthesis and anti-inflammatory activity of new 1,2,4 triazole derivatives. Bioorg Med Chem Lett. 2015 Jul 1;25(13):2664-7. doi: 10.1016/j.bmcl.2015.04.079. Epub 2015 Apr 30.

M. Pokrywczynska, M.A. Lewandowska, S. Krzyzanowska, A.  Jundzill, M. Rasmus, K. Warda, M. Gagat, A. Deptula, A. Helmin-Basa, M. Holysz, M. Nowacki, L. Buchholz, M. Bodnar, A. Marszalek, A. Grzanka, W. Jozwicki, J. Michalkiewicz, T. Drewa Transdifferentiation of Bone Marrow Mesenchymal Stem Cells into the Islet-Like Cells: the Role of Extracellular Matrix Proteins. Arch Immunol Ther Exp (Warsz). 2015 Oct;63(5):377-84. doi: 10.1007/s00005-015-0340-3. Epub 2015 May 10.

J. Michalkiewicz, A. Helmin-Basa, R. Grzywa, M. Czerwionka-Szaflarska, A. Szaflarska-Poplawska, G. Mierzwa, A. Marszalek, M. Bodnar, M. Nowak, K. Dzierzanowska-Fangrat; Innate immunity components and cytokines in gastric mucosa in children with Helicobacter pylori infection. Mediators Inflamm. 2015;2015:176726. doi: 10.1155/2015/176726. Epub 2015 Apr 8.

M. Wiese, A. Eljaszewicz, A. Helmin-Basa, M. Andryszczyk, I. Motyl, J. Wieczyńska, L. Gackowska, I. Kubiszewska, M. Januszewska, J. Michałkiewicz; Lactic acid bacteria strains exert immunostimulatory effect on H. pylori-induced dendritic cells. J Immunol Res. 2015;2015:106743. doi: 10.1155/2015/106743. Epub 2015 Feb 22.

A. Żuryń, A. Litwiniec, B. Safiejko-Mroczka, A. Klimaszewska-Wiśniewska, M. Gagat, A. Krajewski, L. Gackowska, D. Grzanka. The effect of sulforaphane on the cell cycle, apoptosis and expression of cyclin D1 and p21 in the A549 non-small cell lung cancer cell line. Int. J. Oncol. 2016 : Vol. 48, s. 2521-2533.

·         artykuły/rozdziały w pracach zbiorowych:

I. Kubiszewska, L. Gackowska, A. Eljaszewicz, A. Helmin-Basa, M. Urbańska, M. Wiese, M. Balcerek, J. Michałkiewicz. Aktywacja mechanizmów odpowiedzi immunologicznej w zakażeniu Helicobacter pylori. Immunologia kliniczna: wybrane problemy. Praca zbiorowa pod red. E. Skopińskiej-Różewskiej, A. K. Siwickiego. Olsztyn: Edycja s. c., 2010 s. 51-69.

M. Wiese, L. Gackowska, A. Słomka, A. Eljaszewicz, I. Kubiszewska, M. Urbańska, W. Kaszewski, A. Helmin-Basa, D. Modnicki, J. Michałkiewicz. Zastosowanie kliniczne pałeczek kwasu mlekowego i ich działanie immunomodulacyjne. Immunologia kliniczna: wybrane problemy. Praca zbiorowa pod red. E. Skopińskiej-Różewskiej, A. K. Siwickiego. Olsztyn: Edycja s. c., 2010 s. 263-276.

A. Helmin-Basa, M. Urbańska, J. Latusz, W. Kaszewski, M. Wiese, I. Kubiszewska, L. Gackowska, A. Eljaszewicz, P. Kopiński, J. Michałkiewicz. Znaczenie apoptozy w rozwoju pierwotnych i wtórnych niedoborów immunologicznych. Immunologia kliniczna: wybrane problemy. Praca zbiorowa pod red. E. Skopińskiej-Różewskiej, A. K. Siwickiego. Olsztyn: Edycja s. c., 2010 s. 7-21.

M. Wiese, M. Andryszczyk, A. Eljaszewicz, I. Kubiszewska, A. Helmin-Basa, W. Kaszewski, L. Gackowska, M. Urbańska, I. Motyl, J. Michałkiewicz. Szczepy bakterii probiotycznych oraz ich wykorzystanie w wybranych jednostkach chorobowych; Wpływ czynników endogennych i egzogennych na układ odpornościowy człowieka. Praca zbiorowa pod red. E. Skopińskiej-Różewskiej, A. K. Siwickiego. Olsztyn: Edycja s. c., 2012 s. 225-234.

M. Kłosowski, M. Januszewska, M. Zalewski, M. Wiese, L. Gackowska, I. Kubiszewska, A. Helmin-Basa, J. Michałkiewicz, A. Eljaszewicz. Źródło: W: Biologia medyczna - wybrane problemy. Praca zbiorowa pod red. A. K. Siwickiego, E. Skopińskiej-Różewskiej, R. Zdanowskiego. Olsztyn: EDYCJA, 2014 s. 139-147.

M. Kłosowski, M. Januszewska, M. Wiese, L. Gackowska, I. Kubiszewska, A. Helmin-Basa, J. Michałkiewicz, A. Eljaszewicz. Immunomodulacyjne oraz angiogenetyczne właściwości tkanki nowotworowej. Tytuł całości: Wybrane zagadnienia biologii i medycyny. Praca zbiorowa pod red. E. Skopińskiej-Różewskiej, A. K. Siwickiego, R. Zdanowskiego. Olsztyn: Wydaw. EDYCJA, 2015 Opis fizyczny: s. 47-52.

L. Gackowska, M. Wiese, A. Helmin-Basa, J. Michałkiewicz, I. Kubiszewska. Tytuł oryginału: Niewydolność serca jako stan zapalny. Tytuł całości: Wybrane zagadnienia biologii i medycyny. Praca zbiorowa pod red. E. Skopińskiej-Różewskiej, A. K. Siwickiego, R. Zdanowskiego. Olsztyn: Wydaw. EDYCJA, 2015, Opis fizyczny: s. 129-138.